Nhật kí xa xứ - Part 11 - Bảo tàng Orsay

Chủ nhật là một ngày đi chơi "năng suất" ở Paris. Ngoài chuyện đi xem đá bóng, tôi đã kịp đi xem phim của Goro Miyazaki, ăn kebab, uống bia ở Saint Michel, uống cà phê ở Place d'Italie và nhất là đi thăm Bảo tàng Orsay (Musée d'Orsay).

Hướng dẫn viên Thạch dưới mái vòm của Orsay

Bảo tàng nghệ thuật Orsay vốn là một nhà ga xe lửa cũ nằm bên bờ sông Seine, đối diện với Vườn Tuileries của Bảo tàng Louvre, tạo thành một quần thể văn hóa giá trị bậc nhất của Paris. Nếu như Louvre - bảo tàng lớn nhất thế giới, là nơi tập trung những bộ sưu tập quý giá nhất thế giới của nghệ thuật cổ đại và trung đại, thì Orsay lại là nơi tập trung những tác phẩm hàng đầu của nghệ thuật cận đại thế kỉ XVIII, XIX, khi mà Paris đang là kinh đô văn hóa của Thế giới với những cái tên không thể không biết như Claude Monet, Edouard Manet và nhất là Vincent Van Gogh. Đã mong ước đến đây từ lâu nhưng không có thời gian, vả lại sợ ... tốn tiền nên mãi dịp này, do sự nhầm lẫn của ông bạn Thạch cứ tưởng chủ nhật mùng 8 tháng 4 là chủ nhật đầu tiên của tháng, nên ba thằng Lân, Thạch và tôi mới có cơ hội vào thăm Orsay.

Đồng hồ lưu lại của nhà ga Orsay cổ

Cảm giác đầu tiên về Orsay là hoành tráng, tuy không thể so sánh với cung điện Louvre nhưng Orsay cũng làm người ta choáng ngợp với một không gian rộng rãi, tràn ngập ánh sáng nhờ hệ thống mái che bằng kính thừa hưởng từ nhà ga cũ. Nhìn kiến trúc cổ kính của bảo tàng và của từng phòng trưng bày, khó có thể ngờ là bảo tàng mới được khánh thành từ năm ... 1986, tức là mới hơn 20 năm, kể cả thời gian nhà ga thành lập cũng chỉ vừa tròn 1 thế kỉ, chưa là gì nếu so với gần 1000 năm tuổi của Louvre. Thêm một điều đáng ngưỡng mộ nữa ở Louvre, đó là việc các kiến trúc sư đã chuyển công năng của cả khu nhà từ một nhà ga sang một bảo tàng nhưng vẫn làm cho tôi cảm giác như tòa nhà này vốn được thiết kế để làm bảo tàng ngay từ đầu vậy, trừ việc tồn tại của mấy cái đồng hồ khổng lồ là nhắc nhở cho người xem cái lịch sử nhà ga của Orsay.

Hai phòng trưng bày theo phong cách khác hẳn nhau (ảnh phải có thằng Lân đang gãi đầu trông rất đúng chất "trai làng ra thủ đô")

Hệ thống phòng trưng bày của Orsay rất đa dạng, được bố trí theo mốc thời gian và trường phái, từ Tiền ấn tượng (pre-impressionism), đến Hàn lâm (academism), Tự nhiên (naturalism), Biểu tượng (Symbolism), đặc biệt là Ấn tượng (impressionism) và Hậu ấn tượng (post-impressionism). Mỗi phòng có một thiết kế riêng biệt, một cách bài trí riêng biệt, và quan trọng là nó đủ nhỏ để người xem có thể chiêm ngưỡng đầy đủ các tuyệt phẩm của Orsay, chứ không phải chạy thục mạng chỉ để xem vài tác phẩm nổi tiếng như ở Louvre (cái này là nhận xét của bác Thạch - chuyên gia về Orsay).

Hai góc của Orsay

Cũng may đi được với Thạch mà trình độ thẩm mỹ của tôi lên được bao nhiêu. Thực ra trước đó cũng có tập tọe "ngâm cứu" về các tác phẩm của Monet, Manet, Degas hay là Van Gogh rồi, nhưng chỉ là thấy cái nào nổi tiếng thì xem, chứ cũng không chú tâm tìm hiểu xem tác phẩm đẹp ở chỗ nào, mang tính cách mạng ở chỗ nào (đúng bản chất của một thằng chỉ thích số liệu và thống kê). Lần nay đi, tuy không nhiều thời gian, mới có dịp cảm nhận vẻ đẹp của các tác phẩm theo trường phái Ấn tượng, và hiểu vì sao mà nó ... đắt thế.

Phía trên là bức Au Moulin de la Galette của Renoir và bức Portrait du Docteur Gachet của Van Gogh, phiên bản (được bán ngoài thị trường) của hai bức này là hai tác phẩm đắt thứ 4 và thứ 5 trong lịch sử đấu giá thế giới (127 và 120 triệu USD), tôi đứng gần hai bức tranh mà đâm cũng ... run run vì không ngờ có ngày mình được đứng gần những tác phẩm vô giá như thế. Orsay còn vô số các tác phẩm nổi tiếng khác trong lịch sử mỹ thuật thế giới như Le déjeuner sur l'herbe của Manet, Đêm đầy sao trên sông Rhone của Van Gogh (bức này rất rất đẹp, tiếc là hôm tôi đến hình như nó được cho mượn mất), bức Olympia của Manet hay bức Hoa súng của Monet. Đó đều là những tác phẩm nổi tiếng thế giới, mà có lẽ nếu ai đã ham thích hội họa thì đều mong ước có cơ hội được chiêm
ngưỡng chúng.

Có giống Van Gogh không nhỉ Tượng Bốn phần của thế giới

Trên tầng thượng (tầng 7) của Orsay còn có một quán cà phê và một hành lang nhìn thẳng ra sông Seine tới tận đồi Montmartre và Nhà thờ Sacré Coeur. Ba đứa bọn tôi cũng đú, cũng uống cà phê, dù cho cái quán này khác đặc biệt, khách hàng phải ... xếp hàng để chờ có chỗ ngồi, mấy thằng đứng rạc cẳng mới đến lượt ... ngồi, đang bàn tán thì chị phục vụ nhìn cả bọn một lúc rồi nói "10 phút nữa hết giờ" ... bằng tiếng Việt. Cà phê khá ngon, có điều đắt, 1 cái chén to bằng hạt mít mà giá gần 5eu, thua xa cà phê Deux Magot lần trước uống với Hiệp biu ở Saint Germain. Nhưng chẳng mấy khi được đi Orsay, tội gì không thử một lần cho biết.

Thôi kết thúc bằng tác phẩm có lẽ là ấn tượng nhất của Orsay mà tôi chụp được, bức L'origine du monde (Cội nguồn của thế giới) của Courbet. Nó nghệ thuật đến mức nào? Mời mọi người tự tham khảo ở cái link wiki, chứ bản thân tôi thấy còn phải học nhiều mới có thể cảm nhận được.

Còn đây là ảnh ba thằng :