Old Diary - Part 3 - Yesterday is history...

Lâu lắm rồi không viết blog, bận bịu thi cử tốt nghiệp, xem đá bóng, thế là phải hoãn lại lời hứa với lũ bạn cấp II mấy bài viết cũ kĩ. Tự dưng hôm qua đi Bảo tảng dân tộc học, xem Triển lãm Hà Nội thời bao cấp lại muốn viết quá... Cái ảnh trên chụp cái phòng "phục dựng" thời bao cấp, mình cứ phải bụm miệng cười mãi vì nó ... quá quá là sang so với hoàn cảnh nhà mình hồi đó .

Mình không hiểu là may mắn hay đen đủi sinh ra vào một gian đoạn đặc biệt, thế hệ trẻ con cuối cùng còn phải ăn bột viện trợ và được nuôi lớn bằng tem phiếu, không đủ để sống kham khổ như bố mẹ (người lớn bao giờ chẳng giành những thứ tốt nhất cho trẻ con, nhất là giai đoạn khó khăn đó), nhưng cũng đủ để "vênh mặt với đời" là mình đã từng sống trong thời bao cấp.

Hồi đó nhà mình còn bé tí teo, ở tít dưới Làng Cót heo hút (hồi đó thôi chứ giờ thì cũng lèn chặt biệt thự đủ kiểu rồi!) lại hay bị cắt điện, đến nỗi mà cứ đến hè là người lớn trẻ con trong xóm cứ kéo nhau ra hết ngoài trời cho mát, nhà mình có cái giường gấp vải bạt đen kịt nhưng tự hào lắm, vì mình được nằm chứ không phải ngồi như bọn trẻ con hàng xóm. Nhưng ngày bé chỉ ở nhà buổi tối thôi, còn ban ngày toàn ở nhà ông bà ngoại trên Nguyễn Thái Học cùng thằng em họ. Hai đứa được bà ngoại chiều lắm, bà bận bịu kiếm tiền nuôi gần chục miệng ăn vì ông chỉ là thầy giáo thôi, nhưng lúc nào bà cũng chiều chuộng hai đứa cháu, lần nào ra chợ Ngọc Hà ở bên cạnh bà ngoại cũng phải dắt hai đứa lũn tũn đi theo. Nhớ mãi hôm bà ngoại mua được cặp lồng phở, mấy cô cháu xúm quanh cái bát phở bé tí, vừa ăn vừa suýt xoa vì ngon . Các cô cậu cũng quý mình và thằng em họ lắm, cô út hồi đó mới 15, 16 tuổi (giờ cô đã một nách hai con rồi ) suốt ngày chơi với mình, thậm chí mấy ngày mưa ngập trắng cả đường Nguyễn Thái Học cũng rủ mình ra lội nước bì bõm, rồi suốt ngày lôi một lão "Tuấn bơm" nào đấy ra doạ để bắt mình ăn cơm nữa chứ. Ông ngoại đương nhiên là cũng quý mình rồi, nhưng ông nghiêm khắc lắm, thầy giáo mà! Nghe mẹ và cô kể thì hai người hay bị ông đánh đòn lắm, nhưng chẳng thấy ông đánh mình bao giờ, lại còn làm cho mình một cái xe tăng bằng gỗ nữa chứ (sau mẹ mình mang cái xe tăng gỗ đấy ra để đun bếp than tổ ong ). Vậy mà ông bà chẳng ai được hưởng một ngày sống "đổi mới" cả, năm tám chín - một năm trước ngày đổi mới, bà ngoại mất, chỉ nhớ mình ngồi thu lu trong công viên giữa bệnh viện Saint Paul, nghe mẹ nghẹn ngào báo tin bà mất mà mắt cứ mở to vì không hiểu chuyên gì vừa xảy ra, bà mất đột ngột quá... Ông vốn nghiêm khắc cứng cỏi thể mà rồi cũng đổ bệnh ngay sau ngày bà đi, ông bị tai biến, đã gầy lại càng gầy hơn... Đến năm mình học lớp năm thì ông mất, ngày đó thì đã đủ lớn để dập đầu trước linh cữu ông mà gào tướng lên đòi ông quay lại... Nhưng giờ thì lại thấy vui vui vì chắc ông lại có thể gặp lại bà ở trên kia rồi, ông chẳng còn phải sống lủi thủi một mình như hồi đấy nữa....

Hồi đó mình cũng may mắn vì được học Mầm non A - một trường mầm non loại "xịn" hồi đó với một cái cầu trượt to uỳnh, một vườn nấm với cái bể hình con cá chẳng bao giờ có nước. Ở cổng trường còn có một quầy bán sữa chua, cô đón mình về mà chỉ dám nhìn, chẳng mấy khi dám đòi cô mua vì cô cũng có tiền đâu (cô cũng chỉ học lớp mười thì lấy đâu ra tiền cơ chứ), thỉnh thoảng lắm cô mới mua cho một cốc, mình rất vui... Hồi bé cũng nổi tiếng cứng đầu, có lần chẳng hiểu sao bố đón mình từ mẫu giáo về rồi lôi thẳng vào bếp lấy củi quật cho một trận, bà phải can mãi bố mới nguôi. Mẹ cũng còn lần cho ăn đòn, vì tội vác bát cơm có trứng rán (sang lắm đấy ) chạy chơi với lũ hàng xóm rồi vấp ngã vung vãi hết cả cơm cả trứng. Nhưng bố mẹ thương mình lắm, hồi đó bố mặc dù làm khoa học nhưng phải về tận quê mang rượu lên bỏ mối ngoài Hà Nội, mẹ thì cả ngày vất vả ở Nhà máy in rồi chiều lại lọc cọc xe đạp đèo mình về nhà. Đường về đi qua đường Kim Mã có vườn thú Thủ Lệ, thỉnh thoảng mình lại vòi vĩnh mẹ cho đứng lại để ngắm "con voi", chỉ ngắm từ xa thôi vì mẹ cũng chẳng có thời gian để dẫn mình vào đấy.

Vậy mà vèo một cái 16, 17 năm đã trôi qua. Cuộc sống đầy đủ hơn nhưng mọi người có vẻ, chỉ là có vẻ thôi, ít có niềm vui chung hơn. Mọi người cứ trôi đi với những lo toan của mình, chẳng mấy khi cô cháu, chị em được gặp nhau, giờ mới thấy thấm thía cái niềm vui cỏn con hồi đấy, tuy bé nhưng chẳng dễ có được...

Old Diary - Part 2 - Football...

Cấp hai! Chỉ hai tiếng thôi nhưng nó là bốn năm, bốn năm đẹp đẽ và tràn đầy kỉ niệm, bốn năm của thất bại lớn nhất trong đời học sinh, nhưng cũng là bốn năm hạnh phúc của những đứa bạn tốt nhất, của người thầy mình yêu quý nhất. Giờ đây, gần bảy năm sau ngày chia tay, quá nhiều thứ đã thay đổi, ngay cả lớp học thân thiết ngày nào cũng chỉ còn trong kỉ niệm, giờ chẳng thể nào tìm được đâu là chỗ mấy thằng mê mải đá cầu giờ ra chơi, chẳng thể nào tìm được chỗ mình xếp hàng sau thằng Lân ngồi buôn với mấy thằng đệ tử lớp dưới nữa… Vài năm nữa chắc những gì mình còn nhớ được cũng sẽ nhạt nhoà dần, thôi đành cố gắng viết ra những gì mình còn nhớ, viết cho mình và cũng là cho cái lớp 9A1 mà mình yêu quý.

Ôi mà biết bắt đầu từ đâu nhỉ, thôi quay ra đá bóng – tình yêu bất tận của anh em 9A1 vậy. Cấp II mà nói đến đá bóng là phải nhắc đến Vườn Hồng - chốn “thơ mộng” của mấy đôi yêu nhau nhưng cũng là nơi “tranh hùng” biết bao năm của mấy thằng con trai sau giờ học thêm ở nhà Minh Phương. Bây giờ mọi người hay đá bóng da chứ hồi đấy thì mọi người chỉ suốt ngày quần thảo với mấy quả bóng nhựa, từ loại “dọc dừa” nghìn rưởi đến loại “trắng xịn” ba nghìn, mà sao hồi đấy bọn mình “nghèo” thế nhỉ, có mỗi ba nghìn mà phải quyên góp mãi mới đủ, đến khi bị công an bắt thì nhìn nhau dậm chân, thằng nào cũng tiếc đứt ruột! Vì lịch học thêm hay xen kẽ nhóm 1 và nhóm 2 nên thường là nhóm này ra trước đá bóng và chờ nhóm kia ra đá đấu, nhiều khi tới 8 giờ mới giải tán. Một lần do đá bóng quá muộn, tự dưng có mấy thằng côn đồ ra định xin đểu. “Không may” cho bọn nó là chả hiểu sao hôm đó 9A1 lại hội đủ anh hào, đó là anh Tùng, người bé nhưng chưa từng biết sợ là gì, cả bảo vệ anh còn vác gạch ra rượt thì xá gì mấy thằng nhãi nhép kia, và Đình Minh, vốn nổi tiếng với “thành tích” xông thẳng vào đồn công an để giải cứu đồng đội. Kết quả hiển nhiên là mấy thằng côn đồ kia được mời vào đồn và hơn thế Phúc sẹo - nạn nhân trực tiếp còn trở thành người “nổi tiếng” khi được đăng lên báo để tô điểm cho thành tích của “các chú công an” và được mời đến Toà để làm chứng. Cũng sau đó, lớp bị cấm đá bóng- lệnh cấm không biết là thứ bao nhiêu mà thầy Tín đặt ra nhưng rồi chỉ tồn tại không quá 1 tuần, làm sao mà thầy có thể cấm được khi mà ngay Lân - thằng con “yêu quái của thầy cũng là một tiền đạo thượng hạng của lớp 9A1, lắm lúc phải đuổi nó về trước kẻo “bể mánh” trốn học đi đá bóng của anh em. Cũng phải mở ngoặc thêm là trong tình huống tương tự nhưng hai năm trước đó, do không đủ lực lượng, lại không có tiền nên mọi người đã bị mấy thằng đầu gấu bắt … đi đều và hát quốc ca! Nói chung 9A1 trông thế thôi chứ cũng nhát gan ra phết!

Thế đấy, tình yêu bóng đá của dân chuyên Toán đảm bảo không lớp nào sánh được đâu. Vậy mà qua hai giải bóng đá của trường - những giải bóng đá được tổ chức vào giờ ra chơi, ở cái sân trước nhà ba tầng, trận nào khán giả cũng kín đặc, tràn cả vào sân - lớp tôi chưa một lần chạm được tay tới chức vô địch! Lớp 6 thì thua sát nút 6B trong trận chung kết (nhưng thua là đáng thôi vì hồi đó “thế lực” chuyên Toán Chu Văn An cấp I quá mạnh, làm cả lớp bỏ quên mất hai hảo thủ là Hiền cú và Đình Minh tởm). Đến lớp 7 thì lại thua ngược lớp 7A2 sau khi đã dẫn trước - đầu mối cho mối thâm thù A1 – A2 kéo dài suốt đến hết lớp chín. Đến bây giờ tôi vẫn còn nhớ những giọt nước mắt của Tuya khi lên nhận giải nhì, những giọt nước mắt của một cầu thủ vô cùng yêu bóng đá mà chưa bao giờ chạm tới chức vô địch, mặc dù giải nhất, giải nhì cũng có khác gì nhau đâu, chỉ là mấy miếng sôcôla Trung Quốc thay cho huy chương, nhưng vinh quang thì chẳng có gì mua được. Cũng có lần vì đá bóng mà cả nhóm một (đương nhiên là con trai thôi) bị thầy Hiệp cho ngồi ngoài vì tội mải đá bóng vào muộn giờ học, chỉ có thằng Lân mang côca vào cho thầy thì được “linh động” ở lại, nhưng hiển nhiên là nó cũng không dám rồi, đành vác sách vở ra đứng ở cửa sổ cùng bọn còn lại!

Chỉ đến hồi lớp 9, sau một vụ động trời và chuyển sang chơi Star, War, Quake, lớp tôi mới đá ít hơn. Vụ động trời đó cũng lại liên quan đến vườn Hồng, “sân nhà” của lớp. Hôm đó, như thường lệ, lớp đá bóng và bị công an ra đuổi, nhưng chẳng hiểu có phải do chậm chân chưa kịp vác xe đạp chạy không mà mấy đồng chí công an lại bắt và tịch thu được một số xe đạp làm cả lũ phải rồng rắn đến đồn công an Điện Biên (ngay cạnh nhà Nguyệt Minh chứ đâu) để xin lại. Nhưng người ta vào xin xỏ thì nhẹ nhàng lễ phép, lớp tôi lại thích xin kiểu ầm ĩ cơ, trong khi một thằng đại diện vào xin lại cặp sách và xe đạp, những thằng còn lại đứng ngoài hớn hở tung hô "Cố lên" như thể đang đứng ngoài sân vận động. Vậy là ngoài tội đá bóng nơi công cộng lại cộng thêm tội gây mất trật tự cơ quan nhà nước. Kết quả là ba đại diện Việt Phương, Panh Tuya và Đình Minh bị bắt vào đồn ngồi chờ thầy Tín đến xin về, chắc hẳn lúc đó thầy giận và lo cho chúng tôi lắm. Cuối cùng hình thức kỉ luật là cảnh cáo trước toàn trường, làm bản kiểm điểm xin chữ kí của bố mẹ (ngay cả một số tên tuổi của lớp như Chính, Lân còn lãnh đạn cơ mà), nhớ mãi cảnh khi thầy Hưng tổng phụ trách đề nghị những ai bị cảnh cáo đứng lên, cả một dải 9A1 đồng loạt đứng dậy, hồi đó sao thấy tự hào thế vì lớp mình đoàn kết! Đó còn chưa kể một số vụ nhỏ hơn như Khôi làm gẫy răng em vì đá bóng về muộn (thằng cu đấy giờ cũng lên lớp 12 rồi!), rồi Tuya bị mất tới hai cái xe chỉ vì mải đá bóng để đến nỗi sau đấy vác xe ra Vườn Hồng, chú ta phải khoá xe vào cái gốc cây to nhất bằng hai cái khoá ... Những chuyện như vậy chỉ có kể không hết vì đơn giản, dù cho cả thế giới có không thích bóng đá thì lớp tôi cũng vẫn là những fan cuồng nhiệt của trái bóng tròn!

Giờ thì mọi thứ đều đã khác, tôi chẳng còn đá bóng nữa kể từ ngày vào Đại học, Vườn Hồng chẳng còn bóng dáng bọn học sinh ra đá bóng trộm, thậm chí cấp hai giờ cũng không còn chuyên Toán và cũng không phải là cấp hai của chúng tôi ngày xưa nữa. Chỉ còn lại cái cảm giác hào hứng khi “uỳn bè” chọn đội, khi chơi trâu tì người được một thằng nào đấy và khi cả lũ hè nhau vác xe chạy khi cái xe ba bánh của công an phành phạch đi tới. Vừa buồn vừa vui, buồn vì mọi thứ đã qua, vui vì vẫn còn nhớ được một chút gì đó, đủ để viết thêm vài bài chán phèo và khô khốc nữa…