Cái kết nào cho Đôrêmon?

Viết nhân dịp Tết Thiếu nhi 1-6

Loạt bài về Đôrêmon.

Có một dạo mọi người cứ offline cho nhau những cái entry về "Cái kết của Doraemon", ai cũng khen đấy là cái kết hay, nhiều ý nghĩa, bla bla bla. Ờ thì công nhận đoạn kết đấy cũng sến thật, đúng phong cách Đôrêmon, và hơn nữa là nó đáp ứng được sự chờ đợi của cả một thế hệ bạn đọc Việt Nam đã từng hụt hẫng vì sự kết thúc quá bất ngờ của loạt truyện Đôrêmon (trong khi lý do thực tế là truyện in lậu bị Nhật bắt bài thì phải kết thôi).

Đôrêmon là một hiện tượng của thế hệ trẻ con đầu thập niên 1990, bằng chứng cụ thể nhất là 40 triệu bản truyện này đã được bán ra ở Việt Nam, tức tính trung bình thì cứ 2 người dân Việt có một quyển Đôrêmon. Và cái hiện tượng đấy đột ngột bị NXB Kim Đồng cắt đứt vào năm 1996 (hai lần tái bản sau chưa bao giờ Đôrêmon gây lại được cơn sốt như thời kì đầu). Mọi đứa trẻ con, trong đó có tôi, khi cầm trên tay cái tập Chia tay đó đều mang trong lòng một câu hỏi, chẳng nhẽ Đôrêmon lại kết thúc như vậy?

Thực tế thì sao, Đôrêmon có "tập cuối" không? Thực tế là người ta đã từng đưa ra một cái kết cho Đôrêmon (vào đầu thập niên 1980) khi cảm thấy bộ truyện tranh không còn ăn khách, đây chính là cái kết đã được dùng trong tập Chia tay, nó đây (click vào hình để phóng to, vì nguyên bản nên toàn tiếng Nhật, nhưng bạn nào đọc qua Đôrêmon rồi thì chắc cũng đoán ra nội dung thôi):







Đại loại là như thường lệ Nôbita bị Chaien cho ăn đòn, chạy về mếu máo thì biết Đôrêmon chuẩn bị chia tay cậu. Đôrêmon tỏ ra lo lắng vì không biết Nôbita sẽ một mình đương đầu với những khó khăn mà cậu thường xuyên gặp phải như thế nào. Để làm Đôrêmon yên lòng, Nôbita quyết tâm "đánh bại" Chaien và cuối cùng thì mặc dù bị đánh te tua, nhưng cậu cũng làm Chaien phải bỏ chạy vì quá sợ hãi trước một Nôbita "dai như đỉa". Đôrêmon dìu Nôbita về phòng, sáng hôm sau khi tỉnh dậy thì Nôbita thấy chú mèo máy đã ra đi. Đoạn kết này cũng có phim, mọi người có thể xem trên YouTube.



Tuy nhiên sau khi tập "kết" này được phát hành thì triển vọng của loạt truyện Đôrêmon lại sáng sủa hơn, và người ta lại tiếp tục phát hành những tập truyện mới và những bộ phim mới, ngay cả sau khi Fujiko Fujio (A) (tên thật là Abiko Motoo) tách khỏi nhóm Fujiko Fujio và sau khi tác giả chính của Đôrêmon, ông Fujiko F. Fujio (tên thật là Fujimoto Hiroshi) qua đời năm 1996. Đương nhiên sau khi ông Fujio qua đời thì Đôrêmon, đặc biệt là các phim hoạt hình dài, không còn giữ được những nét vẽ hồn nhiên nguyên bản nữa, nhưng "còn có lãi thì ta còn bán", và những tập hoạt hình dài mới của Đôrêmon vẫn cứ ra đời (tháng 3 vừa rồi là tập mới nhất, tập 29).

Các fan của Đôrêmon đương nhiên muốn bộ truyện "hình ảnh tuổi ấu thơ" của họ có một cái kết, vì những thứ đáng nhớ nhất là những thứ đã đi vào quá khứ. Và thế là những đoạn kết "do fan vẽ" (Dōjinshi, thực tế là do cả những hoạ sĩ nghiệp dư tự xuất bản) lần lượt ra đời, có người nhanh gọn thì đưa ra 1 page thế này:

Dōjinshi đáng nhớ nhất về đoạn kết của Đôrêmon thì chính là cái đoạn kết đã đề cập đến ở đầu entry. Người đầu tiên dịch cái đoạn kết đó ra tiếng Việt có lẽ là người này, chứ không phải là người này như anh ta tự "quang quác" cái mồm, bản dịch rất tốt tuy có đ
ôi chỗ hơi bị "người lớn" (các bác Nguyễn Quý Quý và Đoàn Ngọc Cảnh chắc sẽ không dịch thế), vì vậy tôi cũng lần mò đi dịch lại, hy vọng là đúng với "văn phong Đôrêmon" hơn:









Bạn nào đọc được tiếng Anh và tiếng Nhật thì có thể vào trang nguồn này (một trang của Indonesia, ở châu Á ngoài Nhật thì Thái Lan, Indonesia và Việt Nam là 3 quốc gia hâm mộ Đôrêmon nhất). Nội dung của đoạn kết dōjinshi cảm động này thì chắc hầu hết mọi người đều đã rõ, tôi cũng thấy đoạn kết này rất hay, có lẽ nó làm độc giả xúc động nhất vì đã gợi lại trong lòng mỗi người niềm yêu thích và háo hức với từng hình vẽ, từng trang truyện tranh Đôrêmon in trên giấy xỉn mẩu cách đây cả chục năm. Đoạn dōjinshi này do một hoạ sĩ nghiệp dư có bút danh Yasue T. Tajima vẽ năm 2005, nó được anh bán với giá 500 yen Nhật mỗi bản in và đương nhiên, tác phẩm được bán rất chạy, chỉ trong có 1 năm mà đoạn kết "dởm" này bán được tới 13.000 bản. Khi Shogakukan biết chuyện và "sờ gáy" anh Tajima vì tội vi phạm bản quyền hình ảnh, chính nhà xuất bản cũng phải công nhận là cách dẫn dắt truyện và nét vẽ của anh chàng dōjin này rất gần với phong cách của cố tác giả Fujiko F. Fujio. Mọi người có thể xem mẩu tin về câu chuyện này ở đây. Bạn nào muốn đọc đoạn kết đó thành hẳn một truyện ngắn "văn vẻ" thì có thể vào đây (tiếng Anh).

Trên wiki tiếng Anh còn hai đoạn kết nữa (nhưng do không ghi nguồn dẫn nên chẳng hiểu là do ai "phét" ra những cái kết đấy), tôi cũng dịch ra tiếng Việt:

• Đoạn kết thứ hai, bi quan hơn, cho rằng Nôbita mắc bệnh tự kỷ và rằng tất cả các nhân vật khác (kể cả Đôrêmon) chỉ là sự tưởng tượng của cậu bé. Rõ ràng là ý tưởng cho rằng Nôbita là một cậu bé ốm yếu chờ chết đã tưởng tượng ra tất cả bộ truyện để xoa dịu sự đau đớn và suy nhược đã làm rất nhiều người hâm mộ bộ truyện này nổi giận. Nhiều người hâm mộ Nhật Bản thậm chí đã tổ chức biểu tình phản đối trước trụ sở của nhà xuất bản bộ truyện sau khi biết được đề nghị về cái kết này. Nhà xuất bản đã phải đưa ra tuyên bố chính thức rằng đoạn kết này không phải là thật. (Thực tế thì kịch bản kết này tương tự như kịch bản của bộ phim truyền hình St. Elsewhere kết thúc năm 1988.)
• Đoạn kết thứ ba cho rằng Nôbita bị ngã đập đầu vào một hòn đá. Cậu bị hôn mê sâu và thậm chí lâm vào tình trạng sống nửa thực vật. Để góp tiền cho ca phẫu thuật của cậu, Đôrêmon đã bán tất cả bảo bối của mình trong chiếc túi thần kỳ. Tuy nhiên ca phẫu thuật thất bại. Đôrêmon khi này vẫn còn lại một món bảo bối cuối cùng, chú mèo dùng nó để đưa Nôbita đi mọi nơi, mọi thời đại mà cậu bé muốn. Cuối cùng, nơi mà Nôbita muốn đến chính là thiên đường...

Hai đoạn kết này bị mọi người nhao nhao phản đối là điều tất lẽ dĩ ngẫu, không một ai muốn Đôrêmon - một bộ truyện tràn ngập hy vọng, niềm tin và tình yêu, lại kết thúc bằng cái màu ảm đạm như vậy. Tôi cũng bất ngờ khi ngồi dịch hai cái kết này, nhưng nghĩ kĩ, khéo đó (đoạn kết cho Nôbita bị paranoid) lại là cái kết thích hợp nhất để Đôrêmon mãi mãi ở trong lòng độc giả. Vì dù có kết thúc hay không kết thúc thì những câu chuyện về tương lai, niềm tin vào cuộc sống của Đôrêmon vẫn luôn ở trong kí ức của những người đã từn
g đọc nó, dù có kết hay không thì người ta vẫn cứ nhớ tới cánh cửa thần kì, nhớ tới chong chóng tre, nhớ tới cỗ máy thời gian. Và việc tất cả những hình ảnh đó chỉ là paranoid của một cậu bé Nôbita bệnh hoạn sẽ giúp người đọc nhớ lâu hơn, nhớ kĩ hơn những cảm giác hạnh phúc "tưởng thật mà lại không thật" đó, đồng thời kéo chúng ta về với thực tại, nơi cuộc sống không phải luôn màu hồng. Hay nói cách khác thì đoạn kết này có thể không thích hợp để "dành cho trẻ em" nhưng nó quá thích hợp để "dành cho những trẻ em-đã lớn".

Dù gì đi nữa thì Đôrêmon đã và sẽ không có cái kết thực sự, giờ nó đã vượt khỏi vai trò của một manga thông thường mà trở thành một nhãn hiệu nổi tiếng với phim, búp bê, đồ lưu niệm,... và trên hết là biểu tượng của văn hoá "kawaisa" (những thứ dễ thương, đáng yêu) ở Nhật. Mọi người nếu có hâm mộ Đôrêmon thì hãy đừng chờ đợi vào một cái kết của bộ manga này, hãy để Đôrêmon mãi mãi là chú mèo máy sợ chuột, để Nôbita mãi mãi là cậu học trò lớp 4, coi như đó là một cách giữ lại một phần "con trẻ" trong mỗi chúng ta, có lẽ ông Fujiko F. Fujio khi qua đời cũng hy vọng như vậy.

Doraemon - Part 9 - Truyện dài, tinh hoa của Doraemon (P.3)

18. Năm 1997 : Thành phố thú nhồi bông – Nobita and the Spiral City (のび太のねじ巻き都市冒険記).

19. Năm 1998 : Nobita và những tên cướp biển – Nobita’s Great Adventure in the South Seas (のび太の南海大冒険).

20. Năm 1999 : Nobita và cuộc phiêu lưu ngoài vũ trụ - Nobita Drifts in the Universe (のび太の宇宙漂流記).

21. Năm 2000 : Nobita và truyền thuyết Vua Mặt trời – Nobita’s the Legend of the Sun King (のび太の太陽王伝説).

22. Năm 2001 : Nobita và những chiến sĩ có cánh - Nobita and the Winged Braves (のび太と翼の勇者たち).

23. Năm 2002 : Nobita và vương quốc Robot - Nobita in the Robot Kingdom (のび太とロボット王国).

24. Năm 2003 : Nobita lạc vào Vương quốc gió – Nobita and the Windmasters (のび太とふしぎ風使い).

25. Năm 2004 : Cuộc phiêu lưu vào Vương quốc chó mèo – Nobita in the Wan-nyan Spacetime Odyssey (のび太のワンニャン時空伝).

26. Năm 2006 : Chú khủng long lạc loài (làm lại) – Doraemon the Movie 2006 (のび太の恐竜2006). Đã xem qua và ý kiến duy nhất với mọi người là không nên/cần phải xem vì nội dung cũ, nét vẽ mới nhưng xấu xí hơn nhiều. Tuy được vẽ bằng đồ hoạ vi tính trông có vẻ mượt mà hơn, sặc sỡ hơn nhưng lại không mang được cái hồn của Đô rê mon mà hai bác Fujiko đã gửi gắm đến bạn đọc và khán giả. Có lẽ cái gì đã mất thì chẳng thể lấy lại được, có chăng chúng ta chỉ nên giữ lại những kỉ niệm đẹp về một tác phẩm - mãi mãi không có hồi kết, Đô rê mon.

27. Năm 2007 : Nobita lạc vào xứ quỷ (làm lại) – Doraemon the Magic 2007.

Source :

- Số liệu thống kê, tên tiếng Anh và ảnh (phần lớn) : Dora-movie (link).
- Tên tiếng Nhật và thông tin về nơi sản xuất các truyện dài : Wikipedia (link).
- Tên tiếng Việt và các bình luận khác : VP bình luận và lấy tên theo lần xuất bản đầu bộ Đô rê mon của NXB Kim Đồng (link).

Doraemon - Part 8 - Truyện dài, tinh hoa của Doraemon (P.2)

Hầu như tất cả các tập truyện dài đều được phát triển dựa trên một mẩu truyện có sẵn của Đô rê mon, như kiểu hãy cho tôi một toà nhà, tôi sẽ vẽ nên cả vương quốc vậy. Không hiểu sức sáng tạo của hai bác Fujiko ở đâu ra mà dồi dào như thế, về motif truyện thì tương đối giống nhau, nhưng những chi tiết, hình vẽ, nhân vật thì chẳng truyện nào lặp lại truyện nào cả. Đây chính là lí do khiến cho tập truyện dài nào của Đô rê mon cũng rất thu hút, vì người đọc chẳng thể đoán trước xem mình sẽ được chú mèo lôi vào một cuộc phiêu lưu mới nào.

09. Năm 1988 : Nobita Tây du kí – The Record of Nobita’s Parallel Visit to the West (のび太のパラレル西遊記) - cùng với Nobita lạc vào xứ quỷ là một trong hai tập truyện "rùng rợn" nhất của bộ Đô rê mon. Tập truyện này có hình vẽ đẹp, rất Đô rê mon, nội dung cũng rất hấp dẫn, nhưng hình như lại không phải do hai bác Fujiko trực tiếp sáng tác (source) nên tôi có rất ít tranh vẽ của tập này. Nếu các bạn để ý thì cũng thấy là tất cả các tập truyện dài khác đều được tái bản ở Việt Nam, trừ tập này, thật đáng tiếc! Đáng tiếc vì tập này quá hấp dẫn, hầu như tập nào lấy bối cảnh là cổ tích đều hấp dẫn, tập này cũng vậy. Nhóm bạn bốn người bỗng nhiên lại thích hợp với bốn thầy trò Đường Tăng, với Tam Tạng Xuka, Trư Bát Giới Chaien, Sa Ngộ Tĩnh Xêkô và đặc biệt nhất là Tôn Ngộ Không Nobita, còn Đô rê mon được giao trọng trách làm ... Phật Tổ Như Lai , đúng là Đô rê mon không bao giờ thiếu hài hước cả. Bốn "thầy trò" phải đương đầu với đủ thứ yêu ma hệt như trong bộ phim Tây Du Ký làm say mê bọn trẻ con đầu những năm 90, vì thế tập truyện này cũng gây hào hứng không kém, đặc biệt là nó lại được in màu rất đẹp. Đây hình như là tập truyện cuối cùng được in màu, và nó cũng không bao giờ được tái bản, chẳng biết liệu mấy thế hệ trẻ con sau tôi còn được đọc bản truyện này không, hy vọng là có, để bọn nó biết rằng Đô rê mon hay như thế nào.

10. Năm 1989 : Chiến thắng quỷ Kamat – Nobita and the Birth of Japan (のび太の日本誕生). Không hiểu sao các bác nhà mình lại mô đi phê cái tên gốc Nhật vì nó khá hay và nói lên cái ý nghĩa của truyện này. Đây là tập duy nhất cả nhóm trở về thời nguyên thuỷ và sống kiểu nguyên thuỷ, kiểu gia đình Flinstones, nhưng tôi vẫn thích cách "nguyên thuỷ" của Đô rê mon hơn nhiều . Đây cũng là tập truyện rất hấp dẫn với tình tiết li kì, với những con thú kì diệu do Nobita tạo ra khi được giao chức bộ trưởng bộ chăn nuôi (mà kì thực là vì chẳng còn chân nào khác nên Đô rê mon đành giao cho anh bạn hậu đậu cái chân này). Tập truyện này có lẽ bắt nguồn từ mẩu truyện Trở về thời nguyên thuỷ, nhưng nó mở rộng hơn rất nhiều, và còn đưa ra một cách lý giải thú vị cho nguồn gốc của người Nhật Bản.

11. Năm 1990 : Ngôi sao cảm - Nobita and the Animal Planet (のび太とアニマル惑星). Tập truyện về hành tinh động vật, là chuỗi tiếp nối của một truyện nhỏ ở tập 8 Đô rê mon phiên bản đầu tiên xuất bản ở Việt Nam.

12. Năm 1991 : Nobita lạc vào xứ Ba tư – Nobita’s Dorabian Nights (のび太のドラビアンナイト). Tập truyện dài dựa vào truyện cổ tích nhiều nhất, chúng ta gặp đủ các nhân vật cổ tích nổi tiếng như thuỷ thủ Simbad, vua Harun al-Rashid, thần đèn... nhưng với cách nhìn rất "Đô rê mon". Sau này phim hoạt hình nổi tiếng Shrek cũng có mẫu nhân vật tương tự, đấy là "hiện đại hoá" nhân vật cổ tích và đã rất thành công, nhưng biết đâu là từ trước đó 10 năm, hai bác Fujiko đã có những sáng tạo như thế .

13. Năm 1992 : Vương quốc trên mây - Nobita and the Kingdom of Clouds (のび太と雲の王国). Hình như tập này mang số xấu (13) hay sao ý mà có lẽ là đuối nhất trong số các tập đã phát hành cho đến lúc đó. Thậm chí khi đọc, nhiều khi tôi còn không tin những hình vẽ, nội dung kia là do hai bác Fujiko sáng tạo ra.

14. Năm 1993 : Bí mật mê cung Buriki - Nobita and the Tin Labyrinth (のび太とブリキの迷宮). Tập truyện màu thứ hai được phát hành ở Việt Nam.

15. Năm 1994 : Ba chàng hiệp sĩ mộng mơ – Nobita’s Three Visionary Swordsmen (のび太と夢幻三剣士). Một trong những tập hay nhất, đỉnh cao cuối cùng của hai bác Fujiko. Lần nào xem lại tôi cũng thấy truyện này hấp dẫn kinh khủng, dù rằng kết cấu của nó cũng đơn giản như mọi tập truyện khác, nhưng những hình vẽ thì đẹp tuyệt, và câu chuyện chứa đựng trong nó cũng hết sức lôi cuốn.

16. Năm 1995 : Xứ sở côn trùng – Nobita’s Diary on the Creation of the World (のび太の創世日記). Tập này bắt đầu mất chất nghiêm trọng, hồi tôi đọc đã từng chửi bới NXB Kim Đồng vì sao lại dùng tranh vẽ của ... hoạ sĩ Việt Nam . Cũng khó có thể trách được hai bác Fujiko, vì rồi cái gì cũng phải có hồi kết, hai người hoạ sĩ già cũng không thể mãi giữ được cái sức sáng tạo phi thường. Nhưng dù sao, những gì các bác mang lại đã là quá tuyệt vời rồi.

17. Năm 1996 : Chuyến tàu tốc hành vÅ© trụ – Nobita and the Galaxy Super-express (のび太と銀河超特急). Tập truyện này thì chẳng còn gì đáng nói nữa, cái đáng nói là đây là tập truyện cuối cùng do chính tay hai bác Fujiko vẽ, bởi bác Fujiko mất vào năm này. Bác Fujiko mất Ä‘i, nhÆ°ng Đô rê mon sẽ không chết, vì tất cả những ai đã từng đọc những câu chuyện này đều sẽ không bao giờ quên chÃ
º mèo máy, cÅ©ng nhÆ° quên những tác giả đã sáng tác ra chú.

Source :

- Số liệu thống kê, tên tiếng Anh và ảnh (phần lớn) : Dora-movie (link).
- Tên tiếng Nhật và thông tin về nơi sản xuất các truyện dài : Wikipedia (link).
- Tên tiếng Việt và các bình luận khác : VP bình luận và lấy tên theo lần xuất bản đầu bộ Đô rê mon của NXB Kim Đồng (link).