Bỉ - Part 3 - Bảo tàng Chocolat (Brugge)

Bỉ vốn là một nước nhỏ, bị kẹp giữa một loạt nền văn hoá lớn (Pháp - Đức - Hà Lan) nên về mặt văn hoá nói chung Bỉ không phải quốc gia nổi bật ở Tây Âu (ngay đến nhân vật được bầu là "Người Bỉ của thiên niên kỷ" là Jacques Brel chắc cũng ít bạn biết tới), vì vậy dân Bỉ rất tự hào vì những thứ mà họ "nổi trội" như truyện tranh, bia và chocolat. Chocolat Bỉ có chất lượng hàng đầu thế giới, cái này thì không phải bàn cãi, tiếc là nhãn hiệu chocolat Bỉ phổ biến nhất (Côte d'Or, biểu tượng là hình con voi) giờ lại thuộc quyền sở hữu của một công ty ... Mỹ.

Ở Brugge có một bảo tàng chocolat khá nổi tiếng, vốn "xuất thân" từ một gia đình nghiện nặng chocolat, đương nhiên tớ cũng không thể bỏ lỡ dịp đến Brugge để xem cái bảo tàng này có gì hay. Giống như nhiều bảo tàng khác ở thành phố, bảo tàng chocolat cũng được đặt luôn trong một ngôi nhà kiểu cổ, sàn gỗ, cầu thang gỗ, không gian hẹp nhưng bài trí rất trang nhã và khoa học, guideline rõ ràng. Mua vé xong là được phát ngay ... 3 viên chocolat và quyển hướng dẫn. Ngay ở chân cầu thang tầng 1 là một quả trứng to tướng (chắc kích thước 2 trục phải tầm 0,5m x 1,2m) bằng chocolat, có "quả" này ở nhà thì chắc ăn cả năm cũng không hết:

Ngày ghi trên quả trứng là ngày khai trương bảo tàng. Cô gái trong tranh hình như cũng có nhắc đến ở bảo tàng nhưng tớ không nhớ rõ, còn mấy cái quả quả kia là quả cacao, nguyên liệu để chế biến chocolat. Cạnh quả trứng còn một con ếch bằng chocolat nữa, nhưng trông không được "ngon mắt" như quả trứng:

Bảo tàng giới thiệu tỉ mỉ lịch sử của chocolat kể từ khi nó còn là loại nước uống "thần thánh" và là một loại tiền của thổ dân châu Mỹ. Trước kia người ta chưa cô đọng được chocolat như hiện nay vì vậy họ uống như uống cà phê, mấy bình đựng chocolat thời xưa rất đẹp, toàn làm bằng sứ tráng men trắng:

Trong ảnh cuối là mô hình một tiệm bán chocolat kiểu cổ ở Bỉ. Cô bán hàng đang bán chocolat hình vỏ sò, vỏ ốc, đây là "đặc sản" của chocolat Bỉ vì chính một người Bỉ tên là Jean Neuhaus đã nghĩ ra loại chocolat này, tên của nó trong tiếng Pháp là "praline belge". Ở Việt Nam hồi trước tớ cũng thấy bán chocolat kiểu này của Công ty bánh kẹo Hải Hà liên kết với Bỉ làm thì phải, ăn không được ngon, nhưng sang đến đây mới thấy cái loại đấy ... ngon thật, thảo nào nó nổi tiếng thế . Đây là các mẫu khuôn để làm praline:

Trong bảo tàng người ta còn trực tiếp làm praline tại chỗ để biểu diễn cho khách thăm quan xem. Cái lão đầu bếp đấy ấn tượng nhất khoản lão vừa làm vừa thuyết minh thao thao bất tuyệt bằng tiếng Hà Lan và tiếng Anh, tay thì thoăn thoắt đổ khuôn. Đương nhiên là mấy cái praline làm xong thì biếu khách thăm quan luôn, ngon cực, tiếc là mỗi người chỉ được một cái :

Ngay bên cạnh chỗ làm chocolat là một cái tháp phun chocolat, nhìn cái này trên tivi lâu lâu rồi thấy ngon thế, giờ tận mắt nhìn nó phun ra như suối mới càng thấy hâm mộ. Sau này làm đám cưới tớ sẽ thay cái bánh ga tô bằng cái tháp này, ấn tượng kinh khủng (cái này thì phét thoải mái được ):

Bảo tàng còn có một loạt các bức tượng làm bằng chocolat, nghe nói là có những lão nghệ sĩ chuyên làm mấy cái này và hàng năm có cả các cuộc thi về điêu khắc chocolat. Mấy cái tượng trông rất đẹp nhưng không "ngon" tí nào vì nó trông ... cứ y như tượng thật, chẳng ai nghĩ là chúng được làm bằng chocolat:

Hết rồi, bảo tàng cũng bé, đủ thời gian cho tớ trú hết cơn mưa xối xả ở Brugge . Đúng hôm tớ đi Brugge còn mở cửa một bảo tàng về khoai tây rán (frites), nếu nó cũng được như cái bảo tàng chocolat này thì thể nào cũng phải đi xem phát.

Cái ảnh cuối này chẳng liên quan gì, nó là ảnh một anh làm kẹo kiểu gia truyền. Cả cây kẹo vừa to vừa dài được anh ý vần như vần bột mì, bên cạnh có một chị đứng cắt kẹo, đại khái trông gần giống mấy chú bán kẹo kéo rong ở Hà Nội hồi tớ còn bé :

Bỉ - Part 2 - Bruxelles

Bruxelles, hay trong tiếng Hà Lan là Brussel, là thủ đô của Bỉ và cũng là thủ đô hành chính không chính thức của châu Âu + khối NATO. Quyển guide ví von là có khi người ta chọn Bruxelles làm thủ đô châu Âu để cho các nước châu Âu thấy được việc hình thành cộng đồng chung là khó khăn vất vả và ngổn ngang thế nào. Nói thế đủ biết là Bruxelles không xinh đẹp gì, tớ gặp ai cũng chê thành phố này, người nói "xấu", người nói "bẩn", làm mình tụt cả hứng đi thăm thú mảnh đất của Tintin, Lucky Luke và Xì-trum (Schtroumpf).

Cái ảnh ở trên tớ chụp trong lúc đứng ngám ngẩm trú mưa ở quảng trường trung tâm. Nó làm tớ nhớ tới bài Il pleut sur Bruxelles (Mưa trên Bruxelles) do Dalida hát, bài hát thì rõ là hay và lãng mạn, nhưng người ướt như chuột lột, cầm khư khư cái máy ảnh sợ nước bắn vào thì chả còn tí cảm hứng nào. Thời tiết ở Bruxelles cũng như Brugge, mưa rồi lại nắng, nắng rồi lại mưa, bạn nào thiết kế tours vòng quanh thành phố này thì nên tính sao cho cứ đi bộ nửa tiếng là kịp dừng chân ở một quán bia hay quán ăn nào đó để trú mưa là vừa (theo như quyển guide thì dân Bruxelles ăn nhiều khủng khiếp, nhất là khoai tây rán và gaufre). Chính vì thời tiết tệ nên Bruxelles trông lại càng u ám hơn, mà cũng làm khó tớ trong việc chụp ảnh.

Chỗ đẹp nhất của Bruxelles chắc là quảng trường trung tâm (Grand Place), di sản văn hoá thế giới. Quảng trường không lớn lắm nhưng tập trung toàn công trình kiến trúc đẹp: Toà thị chính (Hôtel de Ville) bằng đá trắng, đẹp, điêu khắc cầu kì; đối diện là Maison du Roi (nhà của vua Tây Ban Nha) bằng gỗ đen cũng được chạm trổ cầu kì không kém; Maison des ducs (nhà của công tước) thì kiến trúc đơn giản hơn nhưng mạ vàng chói lọi; cuối cùng là một loạt các toà nhà nhỏ với mặt tiền trang trí cực đa dạng:

Con sò được đính ngay trên nền gạch lát của Grand Place, không hiểu có phải biểu tượng của cái gì không (biểu tượng chung của Bỉ và Hà Lan là sư tử). Chi tiết kiến trúc của toà thị chính đây, chi tiết cầu kì đến hoa cả mắt, hàng trăm bức tượng mà không thấy bức nào giống bức nào:

Đi bộ vài bước từ Grand Place là đến hình ảnh nổi tiếng của nước Bỉ, Manneken pis hay "cậu bé đang tè". Đây là tượng một cậu bé "trần như nhộng" mũm mĩm dễ thương đang ... ấy ấy, nhưng giờ mới biết khả năng nhìn thấy cậu trần như nhộng là rất thấp vì cậu thường xuyên được thay đủ loại quần áo cho theo kịp với xu hướng thời trang (thực ra là kỉ niệm một ngày gì đó thì thay cho cậu ta quần áo tương ứng, cái hôm tớ đến thì không hiểu quần áo của cậu ta là kỉ niệm ngày gì nữa). Manneken pis nằm trên một đài phun nước nhỏ ở góc phố, khách du lịch cứ gọi là chen lấn xô đẩy vỡ mặt mới chụp được một cái ảnh, càng khốn khổ hơn cho những người "tự sướng" phải dùng máy chế độ tự động để chụp như tớ. Chắc phải khóc dở mếu dở mất nửa tiếng (và bấm hộ người khác được gần chục kiểu) tớ mới "bon chen" được một kiểu với "bạn" Manneken pis (các bạn thông cảm, tớ đi mấy hôm liền không cạo râu, lại mưa nữa nên trông hơi nhếch nhác ):

Chụp xong cái ảnh vội chạy tuột dép, đang từ Brugge vắng vẻ thanh bình nhảy lên đây thấy toàn người là người, không mê được. Với ý đồ là thôi chỗ nào đông người ta tránh, tớ nhảy ra công viên Cinquantenaire ở phía Đông thành phố. Ở đây có một cái khải hoàn môn rất lớn, trông giống hệt cổng Brandenburg ở Berlin (phét là hệt vì tớ đã đến đấy đâu), còn hai nhánh thì tạo thành vòng cung trông giống Trocadéro ở Paris. Cả quần thể kiến trúc trông khá đẹp và hoành tráng, vậy mà trong các tài liệu du lịch về Bruxelles lại không thấy đưa lên hàng đầu.

Đối diện với Cinquantenaire là trụ sở của Uỷ ban châu Âu (toà nhà Berlaymont). Toà nhà trông cũng hiện đại, nhưng thua xa quần thể kiến trúc ở Strasbourg (của Nghị viện châu Âu). Cạnh trụ sở còn có một tác phẩm điêu khắc khá độc đáo, miêu tả hai bánh răng khớp nhau, một bánh răng kiểu máy móc tượng trưng cho công nghiệp (và khoa học công nghệ, đoán thế), bánh răng kia là một bông hoa tượng trưng cho nông nghiệp (và văn hoá, cũng đoán thế):

Thẳng theo hướng đại lộ trên hình là cung điện hoàng gia Bỉ (Palais Royal), một cái cung điện ... xấu xí, thảo nào mà hoàng gia Bỉ phải ra ở lâu đài Laeken thuộc ngoại ô Bruxelles. Quần thể kiến trúc ... xấu xí của khu Palais Royal và công viên Bruxelles đây:

Nghe nói chính quyền Bruxelles thích ... đục phá không kém gì Hà Nội. Quyển guide phải đến nửa trang chửi đểu việc chính quyền thành phố đập những ngôi nhà có kiến trúc đẹp đi để xây lên các công trình kiến trúc xấu xí hơn gấp bội, không biết thực hư thế nào. Nhưng đang từ Brugge đẹp và hài hoà mà lên Bruxelles thì kể cũng hơi bị khó nuốt vì kiến trúc của nó lộn xộn quá, cũ mới đan xen lung tung. Được một góc phố rất đẹp với những quán cà phê, nhà cổ, tường vẽ theo đúng kiểu truyện tranh Bỉ thì ngay gần đấy lại toàn nhà cao tầng kiểu hiện đại. Tương tự là hệ thống tàu điện/tàu điện ngầm của Bruxelles. Có những ga trang trí rất đẹp, nhưng tàu chạy trên đó thì lại là những tàu điện kiểu cũ, cửa xếp cót két, khoang khách rất hẹp:

Tuy nhiên vì thời gian hạn hẹp nên tôi đi thăm Bruxelles được ít quá, có cơ hội nhất định phải quay lại đây vì còn bảo tàng truyện tranh, công viên Heysel (có mô hình nguyên tử Atomium rất nổi tiếng) và nhà kính ở Laeken, tất cả đều nổi tiếng mà chưa có thời gian đi được.

Bỉ - Part 1 - Brugge, "Venise" của phương Bắc

Ôi thấy nhiều người gọi thế thì tớ cũng đặt tên thế cho oai, chứ về mức độ kênh rạch chằng chịt thì Brugge còn thua xa Amsterdam. Nhưng thế không có nghĩa là Brugge không đẹp, bất kỳ ai khi nghe tới ý định thăm Bỉ của tớ đều "highly recommend" Brugge, thành phố mà trước khi đến tớ chỉ biết đến nhờ đội F.C. Brugge ở giải vô địch bóng đá Bỉ .

Brugge nằm rất gần Ieper (trong tiếng Pháp và Anh là Ypres), một trong các chiến trường ác liệt nhất của Thế chiến thứ nhất, nơi quân Đức lần đầu tiên trong lịch sử dùng đến vũ khí hoá học. Thế mà không hiểu sao Brugge giữ được hầu như nguyên vẹn mọi công trình kiến trúc có từ thời Trung Cổ, ví dụ đơn giản là một vùng trung tâm Brugge thôi đã có tới 3 Di sản thế giới: Khu trung tâm Brugge (di sản riêng rẽ), tháp chuông Brugge (nằm trong tổ hợp tháp chuông Bỉ - Pháp) và tu viện Brugge (nằm trong tổ hợp tu viện Bỉ).

Brugge buổi sáng và buổi tối

Khen nhiều thì nhàm nhưng vẫn cứ phải khen là Brugge rất đẹp, đẹp kiểu cổ kính, trang nhã. Ngoại trừ mấy cái nhà thờ (nhà thờ ở đâu chả to!) và cái tháp chuông (beffroi) ra thì nhà cửa ở Brugge thường bé xinh xinh nhưng được thiết kế và xây dựng rất tỉ mỉ, thanh lịch, thanh lịch từ cái biển số nhà trở đi, trong cái ảnh dưới thì có 2 nhà số 36 và 38, vậy mà mỗi nhà đã có một loại biển khác nhau rồi:

Trung tâm của Brugge là cái tháp chuông, được coi là đẹp nhất trong hệ thống tháp chuông di sản thế giới. Hình như có cả tiết mục leo lên đỉnh nhưng mà tớ nhìn nó cao quá hãi hãi nên thôi, nhường các bạn khoẻ chân, em đứng dưới chụp ảnh thôi:

Brugge là một thành phố thanh bình, yên ả. Tiếng động ồn ào nhất tớ nghe được trong 2 ngày ở đây là ... tiếng ngáy của lão béo ở giường bên cạnh, may là chịu đựng lão còn có cả chục người khác (cùng phòng) chứ không riêng mình tớ . Tớ ở một nhà trọ gần trung tâm, phía dưới là một quán bar nhỏ, sáng sớm dậy ngồi dưới quán ăn bánh mỳ uống trà, được chủ nhà bật nhạc kiểu cổ cổ nghe thấy rất thư giãn, nhớ nhất bài From Russia with Love, bài nghe da diết thế, mà lúc đấy mình cũng đang phết mật ong lên bánh nữa . Một phần thanh bình của thành phố đến từ những con kênh. Không chằng chịt dọc ngang như Amsterdam, kênh ở Brugge khá nhỏ, chỉ đủ chỗ cho xuồng du lịch chạy, đi dạo dọc kênh, ngắm nhìn những dãy nhà cổ kính, thật là thú vui thích hợp cho ... người cao tuổi :

Trong quyển guide về Brugge có ghi: Đến thành phố này cần tránh chụp tượng vì ở đâu cÅ©ng có tượng, chụp cả ngày cÅ©ng không hết. Đúng thế thật, Brugge rất nhiều tượng, cả kiểu cổ lẫn kiểu má»›i, tượng cổ thì nổi tiếng nhất là bức Mẹ Maria và Chúa Hài đồng, đây là tác phẩm duy nhất của Michelangelo được mang ra khỏi nÆ°á»›c Ý trong thời gian ông này còn sống, tượng má»›i thì có bức Tình yêu (chả nhá»› tên tiếng Hà Lan của nÃ
³ là gì), mô tả hai người hôn nhau, ở chân tượng có chữ "anh yêu em" viết bằng rất nhiều thứ tiếng (tiếc là không có tiếng Việt):

Điều khó chịu nhất ở thành phố này (cả Bruxelles cũng thế) đấy là thời tiết thất thường. Trời cứ xanh ngắt và nắng được tầm nửa tiếng thì mây đen ở đâu lại kéo tới rồi mưa gió ầm ầm. Ầm ầm theo đúng nghĩa là mưa xối xả, gió ào ạt, đi cạnh mấy con kênh dưới trời mưa cứ cảm giác là không đứng cẩn thận gió thổi tung xuống kênh rồi. Đây là khu trung tâm, lát gạch kiểu cổ, xe ngựa chạy lóc cóc y hệt trong phim:

Điều "kinh sợ" là Brugge không chỉ đẹp ở trung tâm, ngoài rìa thành phố ... cũng đẹp. Bao quanh thành phố là một con sông, dọc sông toàn là công viên, vườn hoa và cối xay gió, tuy không đẹp như cối xay gió Hà Lan nhưng được cái là ... nhiều, coi như an ủi vụ không đến được Kinderdijk. Mùa này lại đang là mùa hoa nở nữa nên cả thảm cỏ bên bờ sông trắng xoá toàn hoa, tớ cũng phải tranh thủ "tự sướng" ngay vài kiểu cho giống phong cách xì tin bây giờ ở nhà . Các công trình kiến trúc ở phần ngoại vi này không nhiều, nhưng cũng đẹp chẳng kém khu trung tâm, lại còn độc đáo hơn. Có một cái cầu trông cứ như cầu Léopold Sédar Senghor ở Paris.

Buổi tối ở Brugge lại có vẻ đẹp riêng. Hệ thống chiếu sáng được bố trí rất hợp lý, không sáng choang như mấy thành phố lớn mà chỉ vừa đủ để các toà nhà cổ, những con kênh và ngõ nhỏ toát lên vẻ đẹp thanh bình của nó. Buổi sáng vừa đi thăm một khu nhà xong, buổi tối đi qua đó lại thấy nó khác hẳn. Chỉ có điều là cứ đến đú
ng 12h đêm thì hệ thống chiếu sáng tắt phụt, trừ đèn đường và hàng quán, còn lại đen ngòm hết.

Brugge quả xứng là thành phố mà ai đi về rồi cũng hào hứng giới thiệu cho người khác đến thăm. Người dân ở đây cũng thân thiện, tớ gặp một anh đen gốc Rwanda, lúc đầu chú ta bảo nhảy vào hỏi thăm tớ cũng hơi sợ (tại cứ đi ngó nghiêng với cái máy ảnh lúc trời tối thì làm gì chả bị để ý), đành làm ra vẻ không biết tiếng Anh với hy vọng anh ta "tha" (dân Brugge thuộc vùng nói tiếng Hà Lan ở Bỉ vốn cực ghét tiếng Pháp, tốt nhất là dùng tiếng Anh nếu không muốn bị mất cảm tình). Không ngờ anh này xổ luôn một tràng tiếng Pháp, rồi dắt tớ đi loăng quăng chụp ảnh, giới thiệu những thứ đặc sắc ở Brugge và còn rủ đi uống bia (bia Brugge rất nổi tiếng). Nói chung là thân thiện một cách không ngờ. Hôm sau tớ còn gặp một đống thanh niên vừa đi vừa hò hét (lần này là da trắng) rủ chụp ảnh chung, bắt tay bắt chân nhặng xị. À Brugge còn nổi tiếng vì món khoai tây rán (frites) với nước sốt (tiền nước sốt đắt gấp đôi tiền khoai tây , được cái ăn cũng ngon, ngon hơn khoai tây Mc Donald và Quick là cái chắc), chocolat (có hẳn một bảo tàng chocolat, sẽ có entry riêng) và đăng-ten (dentelle, có hẳn một tượng đài hình mảnh đăng-ten). Nói chung là ai đến Bỉ nên đến Brugge, rất đẹp (lặp lại câu của các "tiền bối" nói với mình).