The Forbidden Kingdom

Mới được xem The Forbidden Kingdom (không biết ở nhà dịch là gì), mặc dù là bản lồng tiếng Pháp hơi khó chịu tí (phim chiếu ở Pháp toàn bị lồng tiếng, xem cứ ngứa ngứa) nhưng thấy phim cũng hay, hơi bị ngạc nhiên vì lúc đầu thấy phim bị nhiều người chê nhảm.

Phim này kinh phí thực ra không lớn so với một phim Hollywood (55 triệu USD) nhưng nói chung được làm chuẩn mực, nhạc phim rất hay, ít lỗi vớ vẩn hoặc diễn viên phụ lởm như phim Hồng Kông (tuy đoạn cuối cùng có mấy đồng chí diễn viên quần chúng cứ nhìn chằm chằm vào camera, chả hiểu thể loại gì). Còn diễn viên thì có em Lưu Diệc Phi là đệ nhất mỹ nhân của điện ảnh - truyền hình Trung Quốc rồi, em này xuất hiện một phát là đè bẹp các em khác về mức độ xinh đẹp (kể cả bộ tứ Triệu Vy - Chu Tấn - Từ Tịnh Lôi - Chương Tử Di), nhớ hồi hình ảnh của em với vai Vương Ngữ Yên trong Thiên long bát bộ được leak ra mà làm cả box Kiếm hiệp cốc ở ttvn rúng động, mọi người rùng rùng đi kiếm ảnh em và trailer phim . Phim này em diễn hơi nhạt (không hiểu nói tiếng Anh thế nào), nhưng thông cảm được vì em mới có 20, vả lại vai của em cũng có đất diễn đâu, chủ yếu đứng làm bình hoa di động (đúng phong cách phim Hollywood). Phim còn có em Lý Băng Băng, vốn cũng nổi tiếng xinh, phải cái mặt lạnh nên hay bị giao vai ác, phim này còn phải đội quả tóc giả nên trông hơi "mất chất". Túm lại phim có đúng 2 nữ mà được thế là quá ổn. Lỗi lớn nhất của cả hai em là diễn xuất mặt, nhất là mắt kém, thiếu hồn (cái này đúng là kém diễn viên Hollywood), nhưng lại thông cảm phát nữa, vì đây là toàn là vai diễn đầu tay.

Vấn đề là tại sao tôi thấy phim này hay. Vì nó pay homage, hay là tưởng nhớ, gợi nhớ, đại loại thế về phim kungfu Hồng Kông rất nhiều. Chắc lão biên kịch và đạo diễn phải tương đối ghiền phim Hồng Kông mới làm tốt được thế, hiếm thấy phim Mỹ nào mà tôn trọng điện ảnh Hồng Kông như phim này. So sánh với Kill Bill thì nghe hơi buồn cười vì Quentin Taratino vốn là fan ruột của phim Thiệu Thị và trình độ thì cũng siêu đẳng rồi, vả lại Kill Bill còn pay homage cho cả phim miền Tây kiểu Ý và phim kiếm hiệp Nhật nữa, nhưng mức độ pay homage của phim này (The Forbidden Kingdom) cho phim kungfu Hồng Kông còn lớn và cụ thể hơn Kill Bill.

Tại sao Thành Long lại đóng vai lão say rượu? Trong khi hình ảnh của Thành Long ở Hollywood chủ yếu là những gã châu Á giỏi võ nhưng ngây ngô, "sạch sẽ" (never kiss, never swear!)? Là vì vai diễn đưa Thành Long lên vai ngôi sao chính là vai Hoàng Phi Hồng trong Tuý quyền (làm năm 78, khi Thành Long 24 tuổi, xấp xỉ tuổi chú em Michael Angarano vai chính của phim - 20 tuổi). Thế còn cái tạo hình như một reggae boy của Thành Long thì ở đâu ra, nó ở đây:

30 năm sau ngày đóng Tuý quyền, Thành Long trong phim này đã hoá trang giống hệt lão sư phụ của mình trước kia! Mái tóc chổi xể, cái bầu rượu và bộ quần áo, không lẫn đi đâu được (thiếu mỗi bộ râu, nhưng thêm râu thì khán giả Mỹ không nhận ra được Thành Long mất, nên chắc đạo diễn phải bỏ). Còn hình ở dưới có khác gì đoạn luyện tập của chú em Jason đâu. Thành Long vừa pay homage, vừa muốn nói rằng "giờ tôi không còn tầm cỡ đệ tử nữa, tôi lên tầm sư phụ rồi". Fan của Tuý quyền xem đoạn này chắc rất sướng. À cái tên Lỗ (Lã) Ngạn của Thành Long trong phim là bắt nguồn từ Lã Đồng Tân, Tuý tiên và là một trong Bát tiên của Đạo Giáo.

Còn tại sao Lý Liên Kiệt lại vào vai sư? Trong khi kể từ lúc sang Hollywood đầu thập niên 1990, Lý chưa bao giờ đóng vai sư? Cũng lại cực đơn giản, là vì vai sư trong Thiếu Lâm tự đã đưa Lý Liên Kiệt lên hàng ngôi sao ở Hồng Kông. Thiếu Lâm tự quay năm 1982, khi Lý Liên Kiệt 19 tuổi, đúng bằng em Jason của The Forbidden Kingdom. Lý Liên Kiệt của thời Thiếu Lâm tự đây:

Tạo hình có khác gì Lý Liên Kiệt của The Forbidden Kingdom đâu! Và đương nhiên cũng như Thành Long, phim này Lý cũng lên hàng sư phụ, không còn "làng nhàng" dạng đệ tử như thời Thiếu Lâm tự nữa. The Forbidden Kingdom còn pay homage cho một phim rất nổi tiếng khác của Lý, đấy là Thái cực Trương Tam Phong. Đoạn luyện tập cho Jason ở dưới thác nước, nhân vật sư câm của Lý có nói tới triết lý: "Nước tuy chảy hiền hoà nhưng cũng có thể phá núi" (đại khái thấy bản tiếng Pháp nói thế, không biết bản tiếng Anh thế nào), đây chính là câu của Trương Tam Phong ngộ ra sau khi tỉnh điên. Trương Tam Phong trước khi ... là Trương Tam Phong thì cũng là một sư Thiếu lâm tên Trương Quân Bảo. Mọi người thử đoán xem Thái cực Trương Tam Phong và Tuý quyền có điểm chung gì? Cả hai đều do Viên Hoà Bình làm đạo diễn! Viên Hoà Bình cũng là chỉ đạo võ thuật và đồng biên kịch của The Forbidden Kingdom! Thực ra tôi nghĩ lý do đầu tiên để Hollywood chọn Viên là vì ông này là chỉ đạo võ thuật nổi tiếng nhất của Hồng Kông ở đây (từng chỉ đạo cho siêu phẩm Ma trận, Kill Bill và cả Ngoạ hổ tàng long), nên "nhân tiện" Viên Hoà Bình pay homage luôn cho phim của mình.

Thực ra thì có lẽ vai sư của Lý Liên Kiệt và trường đoạn ở trong chùa của mấy người còn pay homage cho một tác phẩm kinh điển của phim kungfu Hồng Kông và hãng Thiệu Thị, đấy là 36 phòng Thiếu Lâm (Thiếu Lâm tam thập lục phòng) và ngôi sao của phim đó là Lưu Gia Huy (ông này từng được Quentin Taratino pay homage bằng cách mời trực tiếp đóng Kill Bill), poster của phim đó đây:

Đấy là mới kể đến hai nhân vật! Giờ xét đến vai Kim Yến Tử của Lưu Diệc Phi. Vai này thì 100% bê nguyên từ vai Kim Yến Tử của Trịnh Phối Phối trong Đại tuý hiệp (lại
rượu!) quay từ năm 1966. Phim này cùng Độc thủ đại hiệp của Vương Vũ được coi là hai tác phẩm mở đầu cho dòng phim kungfu Hồng Kông. Kim Yến Tử của Trịnh Phối Phối phi tiêu nhoay nhoáy, Kim Yến Tử của Lưu Diệc Phi cũng thế.

Đoạn cuối phim khi Lưu Diệc Phi phi tiêu vào người chú thần chiến tranh có nói một câu "Hãy uống với tôi" nghe chả ăn nhập gì, hoá ra tiếng Anh cũng là "come drink with me", đây chính là tên phim tiếng Anh của Đại tuý hiệp! Còn chú thần chiến tranh thì nghĩ mãi chưa ra là pay homage cho phim nào, chỉ biết chú Chu Triệu Luân được chọn là vì chú từng đóng Ma trận, chứ vai này mà pay homage thì tuyệt vời nhất là giao cho Chân Tử Đan. Khi ấy thì cảnh đánh nhau của thần chiến tranh và Tôn Ngộ Không (Lý Liên Kiệt) sẽ pay homage luôn cho cảnh giao chiến được coi là xuất sắc nhất trong lịch sử kungfu Hồng Kông, đấy là cảnh giao chiến trong Hoàng Phi Hồng 2 giữa Hoàng Phi Hồng (Lý Liên Kiệt) và tướng quân Nạp Lan Nguyên Thuật (Chân Tử Đan), hơn thế nữa, Hoàng Phi Hồng 2 cũng ... do Viên Hoà Bình làm chỉ đạo võ thuật! Đây là điều đáng tiếc của The Forbidden Kingdom.

Còn nốt vai cuối của Lý Băng Băng, đấy là vai Bạch phát ma nữ, hay ma nữ tóc trắng, đây là nhân vật dân gian vào loại phổ biến nhất của Trung Quốc, nhưng quan trọng hơn là Bạch phát ma nữ cũng là tên của nhân vật và bộ phim thuộc dạng xuất sắc của điện ảnh Hồng Kông. Bạch phát ma nữ nổi tiếng đó là do đệ nhất mỹ nhân thập niên 1980 của Hồng Kông thủ vai, đó là Lâm Thanh Hà (cũng hay bị giao vai ác vì đẹp kiểu mặt lạnh!):

Sự giống nhau thì khỏi nói luôn nhé, mọi người nhìn cũng thấy rồi. Vấn đề là The Forbidden Kingdom xây dựng Bạch phát ma nữ hơi bị khác xa so với truyện gốc. Bạch phát ma nữ của truyện gốc đa tính cách hơn nhiều và đáng thương hơn nhiều, nàng ta cả đời đi tìm thuốc trường sinh là để chữa cho người mình yêu, chứ có phải để được trường sinh bất lão đâu, Hollywood làm phim này chắc để trẻ con xem là chính nên 1. không có yêu đương, 2. không có máu đổ (đoạn Bạch phát ma nữ đập chú Jason như bị bông mà mãi không hộc tí máu nào!), 3. tuyến nhân vật đơn giản, ác ác hẳn, thiện thiện hẳn, đâm làm em Lý Băng Băng chết thảm quá Nhưng pay homage được nhiều thế là tốt quá rồi. Mà chắc ban đầu biên kịch định dựa theo Bạch cốt tinh (cho đúng cốt truyện) nhưng sau thấy có sẵn chữ "Bạch" nên đá luôn sang Bạch phát ma nữ .

À quên còn chú Jason tên đầy đủ là Jason Tripitikas, Tripitikas chính là tên tiếng Anh của ... Tam tạng hay Đường tam tạng. Vậy là phim này vừa pay homage cho phim kungfu Hồng Kông, văn hoá dân gian Tàu, văn học cổ điển Tàu (Tây du ký, báo Việt Nam toàn hoắng lên phim này là "Tân Tây du ký", thực ra thì nó chỉ dựa chút ít để pay homage thôi) và cả tín ngưỡng Phật - Đạo của Tàu, thật kinh khủng, thảo nào ăn khách ở Trung Quốc thế. Với khán giả Mỹ thì phim này cũng không khó xem như Kill Bill vì dù không hiểu gì về mấy cái pay homage thì vẫn xem được, hoặc chỉ hiểu một chút thì ngay đầu phim (đoạn poster phun ra toé loe) đã được cung cấp bao nhiêu hint rồi (đầu phim có hết poster của mấy phim, nhân vật được pay homage!). À đấy là còn không tính mấy đoạn pay homage cho Lý Tiểu Long vì phim Hollywood nào có ý định pay homage cho kungfu Tàu mà chả tương Lý Tiểu Long vào!

Nói chung là phim này được!

==
Mới sửa Hoàng Yến thành Kim Yến Tử. Giờ mới nhớ ra là thằng thần chiến tranh giống giống Nhị Lang thần, nhất là có đoạn đánh kích. Nhưng đoạn đánh nhau quyết định lại đánh đao như Quan công, chẳng biết đâu mà lần.

Mọi người có vẻ thắc mắc đoạn chuyển từ nói tiếng Trung sang tiếng Anh. Không biết bản tiếng Anh thế nào chứ bản tiếng Pháp thì câu tiếng Pháp đầu tiên mà Thành Long nói với Jason là "Nếu mày lắng nghe thì mày sẽ hiểu" để trả lời cho câu hỏi của thằng Jason: "Ông nói gì tôi không hiểu", mình chỉ "không hiểu" là có phải thuổng ý từ Hoàng tử nhỏ (Le Petit prince) không, trong Hoàng tử nhỏ có câu rất hay: "on ne voit bien qu'avec le cœur. L'essentiel est invisible pour les yeux" - "Chúng ta chỉ nhìn được mọi việc rõ ràng bằng trái tim, vì những điều quan trọng nhất không thể nhìn thấy được bằng con mắt".